Een balustrade is geen decoratie maar een veiligheidsvoorziening. Zodra er een hoogteverschil is waar je vanaf kunt vallen, gelden er regels: over de hoogte van de afscheiding, over de openingen erin en over het glas dat je gebruikt. Wie daar vooraf even bij stilstaat, voorkomt dat een mooi afgewerkte balustrade achteraf moet worden aangepast.
In dit artikel zetten we op een rij welke uitgangspunten in Nederland gelden voor een glazen balustrade, waar de eisen vandaan komen en op welke punten je zelf moet opletten. Let op: dit is een praktische toelichting, geen juridisch advies. Voor de exacte tekst raadpleeg je de geldende bouwregelgeving of je gemeente.
Waar komen de eisen vandaan?
De technische eisen aan bouwwerken stonden jarenlang in het Bouwbesluit. Sinds de invoering van de Omgevingswet zijn die regels ondergebracht in het Besluit bouwwerken leefomgeving, kortweg het Bbl. Inhoudelijk zijn de eisen voor vloerafscheidingen grotendeels hetzelfde gebleven, maar de vindplaats is veranderd. Veel vakmensen spreken in de praktijk nog steeds over het Bouwbesluit; bedoeld worden dan dezelfde uitgangspunten.
Daarnaast spelen normen een rol. Voor het glas zelf zijn dat de normen voor gehard en gelaagd veiligheidsglas, en voor de belastingen de norm die voorschrijft welke horizontale kracht een afscheiding moet kunnen opnemen. Fabrikanten van balustradesystemen testen hun producten tegen die normen; daarom is het verstandig om een compleet systeem te kopen in plaats van losse onderdelen te combineren.
De hoogte van de afscheiding
Het bekendste uitgangspunt is de minimale hoogte. Bij een hoogteverschil van meer dan een meter is een afscheiding verplicht, en die moet in woningen doorgaans minstens één meter hoog zijn, gemeten vanaf de afgewerkte vloer. Ligt de vloer erg hoog boven het aansluitende terrein, dan wordt een grotere hoogte aangehouden. Voor gebouwen met een publieke functie gelden vaak strengere eisen dan voor een woning.
Meet die hoogte altijd vanaf het niveau waarop straks gelopen wordt. Komt er nog een vlonder, tegeldragers of een vloerafwerking overheen, dan wordt je balustrade in de praktijk lager dan op papier. Houd er ook rekening mee dat een deel van de glasplaat in het profiel verdwijnt: de bestelhoogte en de zichthoogte zijn niet hetzelfde.
Openingen en klimbaarheid
Een afscheiding mag geen openingen bevatten waar een klein kind doorheen kan. In woonsituaties wordt daarom een maximale opening van ongeveer tien centimeter aangehouden. Bij glas is dat zelden een probleem: het vlak is dicht. Let wel op de aansluitingen bij hoeken, bij de vloer en bij een looppoort, want daar ontstaan de openingen.
Ook klimbaarheid is een aandachtspunt. Horizontale delen op kindhoogte werken als opstapje en zijn daarom in woningen niet toegestaan tussen ongeveer twintig en zeventig centimeter boven de vloer. Een strak glasvlak scoort hier juist uitstekend: er valt niets te beklimmen. Dat is een van de redenen waarom glas in gezinswoningen zo populair is.
Welk glas mag je gebruiken?
Voor een balustrade gebruik je altijd veiligheidsglas. Gehard glas is sterk en valt bij breuk uiteen in stompe korrels; gelaagd glas bestaat uit twee of meer platen met een folie ertussen, waardoor de plaat na breuk blijft staan. Voor een afscheiding waar mensen tegenaan kunnen leunen, is gelaagd glas de veiligste keuze: het blijft zijn functie vervullen, ook als er iets misgaat. Het verschil tussen beide soorten leggen we uit in ons artikel over gelaagd en gehard glas.
De glasdikte hangt af van de veldgrootte, de hoogte en de belasting. Voor een balustrade binnen is 10 millimeter vaak voldoende; buiten en op hoogte wordt 12 tot 16 millimeter gebruikt. Een leverancier rekent dat voor je uit op basis van jouw situatie. Meer over de veiligheidsaspecten lees je in dit artikel over de veiligheid van glazen balustrades.
Heb je een vergunning nodig?
Voor het vervangen of plaatsen van een balustrade aan een bestaand balkon is meestal geen omgevingsvergunning nodig, zolang je het uiterlijk van het gebouw niet ingrijpend verandert. Woon je in een beschermd stadsgezicht of een monument, of verandert het aanzicht van de voorgevel duidelijk, dan ligt dat anders. Bij een appartement heb je bovendien vrijwel altijd toestemming van de vereniging van eigenaren nodig, omdat het balkon en de gevel gemeenschappelijk zijn.
Informeer daarom vooraf bij je gemeente of VvE. Dat kost een telefoontje en voorkomt dat je een nieuwe balustrade weer moet demonteren.
Waar je in de praktijk op let
- Meet de hoogte vanaf de afgewerkte vloer, inclusief eventuele vlonder of tegels.
- Kies veiligheidsglas en bij voorkeur gelaagd glas voor een vrijstaande afscheiding.
- Koop een getest systeem in plaats van losse onderdelen bij elkaar te zoeken.
- Controleer de aansluitingen bij hoeken, muren en poortjes op te grote openingen.
- Vraag bij twijfel om de technische documentatie van het systeem: daarin staat waarvoor het is goedgekeurd.
Wil je zeker weten dat je een systeem kiest dat aan de gangbare eisen voldoet? Bekijk dan de complete systemen in onze webshop met glazen balustrades, of lees eerst hoe je een glazen balustrade op maat samenstelt.
Glazen Balustrades
Kort samengevat
De regels voor een glazen balustrade draaien om vier dingen: voldoende hoogte, geen te grote openingen, geen klimbare delen en veiligheidsglas van de juiste dikte. Die eisen staan tegenwoordig in het Besluit bouwwerken leefomgeving, de opvolger van het Bouwbesluit. Kies een getest systeem, meet vanaf de afgewerkte vloer en check bij een appartement altijd even de VvE, dan zit je goed.