Mag een balkondoek in de wasmachine?

Het is een logische gedachte: een balkondoek is textiel, dus waarom zou het niet gewoon in de wasmachine kunnen? Het scheelt een middag boenen en het doek komt er schoon uit. Toch is het antwoord voor de meeste doeken nee, en dat heeft alles te maken met wat er in en op dat doek zit.

In dit artikel lees je waarom de wasmachine risicovol is, voor welke doeken het bij uitzondering wel kan en welke methode wel werkt.

Waarom de wasmachine problemen geeft

Het eerste probleem is mechanisch. Een balkondoek van drie bij een meter is groot, zwaar als het nat is en zit vol met metalen ogen. In een trommel schuurt het doek langs zichzelf en slaan de ogen tegen de trommelwand. Dat beschadigt zowel je doek als je machine; een uitgeslagen oog kan de trommel of het glas van de deur beschadigen.

Het tweede probleem is chemisch. Waspoeder bevat optische witmakers, enzymen en vaak bleekmiddel. Die tasten de waterafstotende impregnering aan en breken de uv-stabilisatie af. Een doek dat uit de machine komt, is vaak wel schoon maar heeft zijn belangrijkste eigenschappen verloren en zuigt daarna water op als een spons.

Wat er nog meer misgaat

• Centrifugeren geeft blijvende kreuken in gecoat doek, en op een vouwlijn kan de coating barsten.
• Warm water boven dertig graden kan pvc-coating verweken of laten krimpen.
• Het doek is vaak te groot voor een huishoudelijke trommel; opgepropt doek wordt niet schoon.
• Vuil van het doek, zoals roet en zand, blijft achter in je machine.
• Wasverzachter laat een laagje achter dat vuil juist aantrekt.

De uitzondering

Er zijn lichte, geweven schaduwdoeken van polyester zonder coating waarbij een wasbeurt op een koud programma zonder centrifuge geen kwaad kan. Herkenbaar aan het lage gewicht, de open structuur en het ontbreken van een glanzende laag. Zit er een waslabel op je doek, volg dan dat label: dat is altijd leidend.

Twijfel je, ga er dan van uit dat het niet mag. De meerderheid van de balkondoeken die in Nederland verkocht wordt, is gecoat of geimpregneerd, en die horen niet in de machine.

Wat wel werkt: plat wassen

De beste methode is eenvoudig. Haal het doek van het hek, leg het plat op een schone ondergrond zoals een tegelterras en spuit het nat met de tuinslang. Borstel het daarna met een zachte borstel en een sopje van lauw water met een scheutje afwasmiddel. Laat het sopje op hardnekkige plekken tien minuten intrekken, spoel grondig na en draai het doek om voor de andere kant.

Laat het doek daarna hangend of uitgespreid volledig drogen voordat je het opbergt of terughangt. Meer over dat schoonmaken en het reguliere onderhoud staat in ons doe-het-zelf stappenplan voor een balkondoek.

Hoe vaak is schoonmaken nodig?

Voor de meeste balkons is twee keer per jaar genoeg: een keer in het voorjaar voordat je het doek ophangt en een keer in het najaar voordat je het opbergt of de winter in laat gaan. Sta je langs een drukke weg, onder bomen of aan de kust, dan mag dat vaker, omdat roet, hars en zout zich daar sneller ophopen.

Tussendoor volstaat vaak afspoelen met de tuinslang. Dat kost twee minuten en voorkomt dat vuil zich vastzet, wat de grote schoonmaakbeurt aanzienlijk makkelijker maakt. Zie je vlekken die er met water alleen niet afgaan, wacht daar dan niet mee tot het najaar: hoe verser een vlek, hoe makkelijker die eruit gaat.

Wat je zeker niet gebruikt

Geen chloor of bleek, want die halen de kleur en de uv-bescherming eruit. Geen oplosmiddelen zoals aceton of terpentine, behalve heel plaatselijk op hars en dan getest op een hoekje. Geen schuursponsjes of harde borstels, die beschadigen de coating. En geen hogedrukreiniger: die perst water door het weefsel en blaast bij gecoat doek de laag los.

Ook een stoomreiniger is af te raden. De combinatie van hitte en vocht is precies wat een pvc-coating laat verweken. Voor de meeste vlekken is een sopje en geduld effectiever dan brute kracht.

Na het wassen opnieuw impregneren

Bij een geweven doek met waterafstotende behandeling spoelt bij een grondige wasbeurt een deel van die laag mee. Merk je dat water niet meer afparelt, breng dan een impregneerspray voor buitentextiel aan op een schoon en droog doek. Dat kost een kwartier en herstelt de eigenschap volledig. Bij gecoat pvc-doek is dat niet nodig; wat het verschil is, lees je in ons artikel over zeildoek als balkondoek.

Is je doek na een wasbeurt niet meer op te knappen, dan is vervangen de logische stap. Het aanbod vind je in onze webshop met balkondoeken en waar je op let bij de keuze staat in dit artikel over het kopen van een balkondoek.

Kort samengevat

De wasmachine is voor vrijwel elk balkondoek een slecht idee: de ogen beschadigen de trommel, waspoeder breekt de impregnering en de uv-bescherming af en centrifugeren geeft blijvende knikken. Was het doek in plaats daarvan plat met lauw water, afwasmiddel en een zachte borstel, spoel goed na en laat het volledig drogen. Bij een geweven doek breng je daarna opnieuw impregneerspray aan.